Brood & Rozen, (2010)1 PDF Afdrukken E-mail
Brood & Rozen 2010_1
Brood & Rozen 2010/1
 
Vorige edities zie
website Brood & Rozen


Bestellen

   

Edito
Paule Verbruggen
De krant als brug naar het verleden
p. 2-3

Bijdrage
Bruno Yammine
'Dagen van bloed en tranen'. 'De Volksgazet' en het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog
p. 5-29

Bijdrage
Bart De Sutter
Humor 'from below' aan het einde van de 19e eeuw. Socialisten en de 'Strijdpenning' in 'Vooruit'
p. 31-47

Opgemerkt
Benny Madalijns
Louis Deltour als striptekenaar
p. 49-53

Collectie
Rita Calcoen
Uit het archief van Achiel Van Acker: de IBIS-school
p. 54-65

Collectie
Martijn Vandenbroucke
De Belgische archieven uit Moskou:
- Het archief van het Nationaal Instituut voor Sociale Geschiedenis
- Het archief van Louis Bertrand
p. 64-65

Collectie
Martijn Vandenbroucke
Het archief van vzw Brussels Gekleurd/Bruxelles en Couleurs asbl
p. 66-73

Recensie
Dirk Luyten
SJAAK VAN DER VELDEN, HEINER DRIBBUSCH, DAVE LYDDON, KURT VANDAELE (red.), Strikes around the World, 1968-2005: Case-Studies of 15 Countries
p. 74-84

Recensie
Joeri Januarius
JENS JÄGER & MARTIN KNAUER (red.), Bilder als historische Quellen?
p. 85-87



'Dagen van bloed en tranen'. 'De Volksgazet' en het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog


Bruno Yammine, doctorandus, K.U.Leuven

Elke internationale crisissituatie brengt de media in een toestand van hoogspanning. Dat is vandaag zo, maar gold ook bijna honderd jaar geleden. Is er ooit iets zo onverwachts gebeurd in de moderne geschiedenis als het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog? Het valt te betwijfelen. Vanaf eind juli 1914 volgden de gebeurtenissen elkaar in een sneltreinvaart op. De dagbladpers probeerde op haar manier vorm te geven aan de enorme hoeveelheid informatie die ze te verwerken kreeg. Zo ook de socialistische krant De Volksgazet.
Dit is het verhaal van de visie van een dagblad op een mondiale ramp, dag na dag onderzocht, op het ritme van de gebeurtenissen, maar met oog voor het bredere kader. Hoe stonden de (Antwerpse) socialisten eigenlijk tegen die nakende oorlog of tegen oorlog in het algemeen? Speelde bij hen vaderlandslievendheid een rol? Wat waren de verschillen met andere dagbladen of zelfs met bladen van linkse signatuur in andere Belgische steden? De hete dagen van de zomer van 1914 brachten algauw bloed en tranen met zich mee. Hoe men alles destijds zag, verdient nader onderzoek.


'Days of blood and tears'. 'De Volksgazet' and the outbreak of the First World War

Bruno Yammine, doctoral student, K.U.Leuven

Every time an international crisis unfolds, the media face great pressure. So it is today, and so it was almost one hundred years ago. Has anything so unexpected as the outbreak of the First World War ever happened in modern history? It’s doubtful. Events happened in rapid succession from the end of July 1914 onwards. The daily press tried to handle enormous amounts of information properly. So did the socialist newspaper De Volksgazet. This is the story of a newpaper’s vision on a global disaster, analysed day by day, adapted to the rhythm of the events, while keeping an eye on the broader context. How did (Antwerp) socialists actually feel about the imminent war or war in general? Did patriotism play a part in it? What were the differences between De Volksgazet and other newspapers, or even left-wing papers in other Belgian cities? Blood and tears were soon shed in those hot summer days in 1914. What views did people have at the time? This deserves closer investigation.


'Jours de larmes et de sang'. 'De Volksgazet' et l’éclatement de la Première Guerre Mondiale

Bruno Yammine, doctorant, K.U.Leuven

De tous temps, les situations de crise internationale ont généré une tension extrême dans les médias. Aujourd’hui, comme lors de l’éclatement de la Première Guerre Mondiale voici bientôt cent ans. L’histoire moderne a-t-elle d’ailleurs connu événement plus soudain que celui-là ? Il est permis d’en douter. Depuis la fin juillet de l’année 1914, les événements se sont succédé à un train d’enfer et la presse quotidienne a tenté, à sa manière, de donner forme à l’impressionnante quantité d’information qu’elle avait à traiter. Le journal socialiste De Volksgazet a, lui aussi, relevé ce défi. Cette contribution nous propose le regard d’un quotidien sur une catastrophe mondiale, analysée jour après jour, au rythme des événements, en veillant à l’intégrer dans une perspective plus large. Comment se positionnaient les socialistes (anversois) par rapport à cette guerre imminente et à la guerre en général ? Le patriotisme les a-t-il influencé ? Quelles différences pouvaiton relever avec les autres quotidiens ou même avec les journaux de gauche des autres villes de Belgique ? Les jours brûlants de l’été 1914 ont rapidement charrié leur lot de larmes et de sang. Le regard que l’on portait sur les événements de cette époque mérite sans conteste une analyse plus fouillée.

 

Humor 'from below' aan het einde van de 19e eeuw. Socialisten en de 'Strijdpenning' in 'Vooruit'

Bart De Sutter, doctoraatsbursaal, departement Geschiedenis, Universiteit Antwerpen

Negentiende-eeuwse arbeiders associëren we niet gauw met humor. Veel reden tot lachen hadden ze niet, laat staan dat hun grappen en grollen bewaard zijn gebleven. Historisch onderzoek over humor bij de socialistische basis lijkt dan nutteloos en onhaalbaar. Niettemin heeft de geschiedschrijving from below de aanpak van deze moeilijkheden tot haar roeping gemaakt en probeert ze het arbeidersverhaal van Jan Modaal in al zijn facetten te belichten. Met behulp van de rubriek Strijdpenning in het socialistische dagblad Vooruit komt deze bijdrage tegemoet aan dit voornemen door aan te tonen dat verbale humor een belangrijk element in het arbeidersleven was. Concreet focussen we op humoristische uitlatingen van Gentse socialistische militanten over anarchisten en de christelijke arbeidersbeweging.


Humour 'from below' at the end of the 19th century. Socialists and the 'Strijdpenning' in 'Vooruit'

Bart De Sutter, scholarship doctoral student, Department of History, Universiteit Antwerpen

We do not easily associate 19th century workers with humour. There wasn’t much to laugh about anyway, let alone their jokes have been preserved. Historical research on humour among the rank and file of the socialist party therefore seems useless and unfeasible. Yet, it’s the mission of historiography from below to tackle that type of difficulties and to try to discuss different aspects of the average working-class story. In this contribution we examine the Strijdpenning column in the socialist newspaper Vooruit, proving that verbal humour was an important element of working-class life. We focus concretely on humouristic remarks about anarchists and the Christian workers movement, made by Ghent socialist
militants.


L’Humour 'd'en bas' à la fin du 19ième siècle. Les socialistes et le 'Strijdpenning' dans 'Vooruit

Bart De Sutter, doctorant boursier, département d’Histoire, Universiteit Antwerpen

Le lien entre humour et ouvriers du 19ième siècle n’est certes pas évident… En effet, pour autant que leurs calembours et plaisanteries soient arrivés jusqu’à nous, nous savons qu’ils avaient peu de raisons de manier l’humour. Une recherche historique en cette matière auprès de la base socialiste semble donc, au premier abord, aussi vaine qu’inutile.Il n’en reste pas moins que l’historiographie ‘d’en bas’ a fait voeu d’appréhender ces difficultés et tente d’éclairer toutes les facettes de l’histoire ouvrière de l’homme de la rue. à l’aide de la rubrique Strijdpenning du quotidien socialiste Vooruit, cette contribution relève le défi en montrant que l’humour verbal était un ingrédient important de la vie ouvrière. Concrètement, nous nous concentrons sur les saillies humoristiques des militants socialistes gantois dirigées contre les anarchistes et le mouvement ouvrier chrétien.