HOME arrow COLLECTIE arrow Amsab-ISG verwerft bibliotheek Ernest Mandel
Amsab-ISG verwerft bibliotheek Ernest Mandel PDF Afdrukken E-mail

Image

Glunderend, zo staat Ernest Mandel op de foto. Zo zullen velen zich hem herinneren, ook zijn weduwe. "Hij werkte heel veel. Als ik 's morgens opstond vond ik hem dikwijls aan zijn werktafel, hij had nauwelijks vier of vijf uur geslapen. Ook toen glunderde hij want hij had weeral een artikel kunnen schrijven."

Ernest Ezra Mandel (1923-1995) is vooral gekend als marxistisch theoreticus en radicaal politicus. Hij was ook professor aan de VUB. Als kind van Poolse Joden groeide hij op in een vrijzinnig Joods intellectueel milieu, drager van de Duitse marxistische traditie. Vlak voor de oorlog sloot Ernest zich aan bij de door Leo Trotski geïnspireerde Vierde Internationale die kort daarvoor in 1938 was opgericht. Tijdens de bezetting raakte hij betrokken bij het verzet. In de naoorlogse periode was Mandel eerst actief in de kleine trotskistische partij PCI, maar in 1950 koos hij ervoor om zijn politieke ideeën te propageren in de Belgische Socialistische Partij (BSP). In 1964 werd hij uitgesloten uit de partij en richtte hij de Revolutionaire Arbeidersliga op, thans opererend onder de naam Socialistische Arbeiderspartij. In de loop van de jaren 1960 verschoof Mandels aandacht meer en meer naar internationaal werk in het kader van de Vierde Internationale.

Velen herinneren zich Mandel vooral als een onvermoeibare popularisator van het marxisme, met zijn boeken over het laatkapitalisme en de langegolftheorie, en door zijn actieve rol in de leiding van de trotskisten. Mandel publiceerde vooral over economie en geschiedenis. Hij had een bijzondere belangstelling voor de Duitse arbeidersklasse. Ook in zijn wetenschappelijk werk was hij haar geschiedenis en cultuur schatplichtig.

Al vroeg werd Mandel de liefde voor literatuur, muziek en schilderkunst bijgebracht. Naast een grote collectie platen konden hij en zijn broer over een waardevolle bibliotheek beschikken: Die Neue Zeit, het weekblad van de Duitse sociaaldemocratie, en het werk van Marx, Lenin, Gorter en Trotski in het Nederlands en het Duits, maar ook de Russiche, Franse en Duitse klassieken.
Tijdens de Tweede Wereldoorlog slaagde de familie Mandel erin een deel van de bibliotheek in veiligheid te brengen. Een ander deel, zo'n 1400 banden, moest ze achterlaten toen de familie onderdook en dat deel werd door de nazi's meegenomen.

Onze bibliofiele collega's stonden versteld van de uitzonderlijke omvang en thematische verscheidenheid van deze bibliotheek. We schatten dat zo'n 8000 à 10.000 boeken op dubbele rijen op rekken in alle kamers en op zolder verspreid stonden. Daarbij onder meer de zware ingebonden jaargangen van Die Neue Zeit en uiteraard ook de theoretische werken van Marx, Engels, Rosa Luxemburg, Bebel en Kautsky. Het merendeel van de boeken handelt over de economische evolutie en over de geschiedenis van de arbeidersbeweging. Amsab-ISG wacht nu de grote taak om deze bibliotheek zo snel mogelijk te beschrijven.

Voor deze tekst werd uitgebreid beroep gedaan op de biografie die Jan Willem Stutje over Ernest Mandel schreef:
J. W. STUTJE, Ernest Mandel, Rebel tussen droom en daad, Antwerpen/Gent: Houtekiet/Amsab-ISG, 2007.