HOME arrow ONDERZOEK arrow Archiefroof WO II
Archiefroof WO II PDF Afdrukken E-mail
Image
Archieven en andere documenten die tijdens de Tweede Wereldoorlog door de Nazi-bezetter naar Duitsland werden gevoerd, kwamen in een aantal gevallen uiteindelijk in Moskou terecht. Na het einde van de Koude Oorlog kregen Westerse onderzoekers bijna een halve eeuw na datum opnieuw de gelegenheid om dit gestolen erfgoed op te zoeken.

Voor de Belgische archieven waren het onderzoekers van Amsab-ISG die voor het eerst in de voormalige Sovjetunie de zoektocht aanvatten, met name Wouter Steenhaut en Michel Vermote, respectievelijk directeur en archivaris van Amsab-ISG.

In 1991 kwamen zij een grote hoeveelheid verdwenen documenten op het spoor, onder meer van het Belgische leger, van socialistische en communistische organisaties en prominenten, humanistische organisaties, de loge ... Hierbij waren ook de verloren gewaande archieven van het tijdens de bezetting verdwenen Nationaal Instituut voor Sociale Geschiedenis (1937-40), de voorloper van Amsab-Instituut voor Sociale Geschiedenis.

Amsab-ISG speelde een belangrijke rol bij de restitutie van de Belgische archiefbestanden die tijdens de Tweede Wereldoorlog verdwenen. Na lange en moeizame onderhandelingen met het Jeltsin-regime en de Doema werden door de Russische Federatie 35 Belgische archiefbestanden aan België overgedragen in mei 2002.

De zoektocht was een gelegenheid om aansluiting te vinden bij het onderzoek dat in de jaren 1990 internationaal op gang kwam op basis van nieuw bronnenmateriaal in Duitse en Russische oorlogsarchieven.

De onderzoeksresultaten werden tussentijds regelmatig gepresenteerd op colloquia en conferenties en ook gepubliceerd. Ook na de praktische afhandeling van de restitutie van 2002 blijft verder onderzoek naar de archiefproblematiek tijdens de Tweede Wereldoorlog een relevant gegeven voor Amsab-ISG. De internationale initiatieven op dat vlak worden gevolgd en waar mogelijk aangevuld vanuit de Belgische context.

Lees het artikel dat hierover in 2004 verscheen in Brood & Rozen
(pdf, 1084 KB)