Amsab-ISG
Bagattenstraat 174
9000 Gent  
Tel.: +32 (0)9 224 00 79
Fax: +32 (0)9 233 67 11

Open maandag van 10 tot 17 uur, dinsdag tot vrijdag van 9 tot 17 uur

 

zie Contact

 
Volg ons ook op:
Facebook
FlickrYouTubeImage
 
Image
 
Image
 
Image
 
HOME
Brood & Rozen, (2013)2 PDF Afdrukken E-mail
Image 


Bestellen


Edito
Paule Verbruggen
pp. 2-3

Bijdrage
Jan Steyaert 
Canon sociaal werk: virtuele geschiedenis van een beroep 
pp. 5-19

Bijdrage
Donald Weber
Sociale dumping in het Europese wegvervoer, 1990-2012 
pp. 20-25

Bijdrage
Gertjan Desmet
Enkele bedenkingen over verenigingsarchief 
pp. 27-41 

Opgemerkt
Marc Constandt
Vakantielectuur aan zee. De leescultuur van toeristen (1860-1965) 
pp. 42-57

Opgemerkt
Gita Deneckere & Hannes Pieters
Een showcase voor het socialisme. De Gentse co??peratie Vooruit op de Wereldtentoonstelling van 1913 
pp. 58-75

Collectie
Maarten Savels
Het archief van Oxfam-Wereldwinkels
pp. 77-83 

Recensie
Maarten Van Ginderachter
RIK VAN CAUWELAERT, â??Ils nous ont pris la Flandreâ??. Waals socialisme en Belgische illusies. Van Jules Destr??e tot Elio Di Rupo
pp. 84-87



Canon sociaal werk: virtuele geschiedenis van een beroep

Jan Steyaert, hoogleraar departement Sociologie, Universiteit Antwerpen 

Nederland werd de afgelopen jaren getroffen door een canonhype. Na het succes van de canon over de algemene geschiedenis van het land ontstonden er diverse afgeleide initiatieven, zowel met geografische als thematische aangrijpingspunten, bijvoorbeeld de canon van Eindhoven en de canon van de wiskunde. Geschiedenis was plots weer hip en hield mensen bezig. Hier lag meteen een kans om sociaal werk, traditioneel een sector met weinig historisch geheugen en een zwakke identiteit, opnieuw een blik op zijn verleden te geven. Zo ontstond een canon sociaal werk voor zowel Vlaanderen als Nederland. In dit artikel sta ik stil bij de achtergronden van de canonhype in Nederland en de geschiedenis van het sociaal werk.

The canon of social work: the virtual history of a profession

Jan Steyaert, professor Department Sociology, University of Antwerp  

There has been a lot of canon hype in the Netherlands over the past few years. Following the success of the canon of Dutch history, several similar initiatives were developed both from a geographical and a thematic point of view, such as the canon of Eindhoven and the canon of mathematics. History has become fashionable and compellingly attractive again almost overnight. This offered an opportunity for the social work sector â?? which has traditionally been regarded as having a weak sense of identity and a faulty historical memory â?? to reflect upon its past once again. And that is how the canon of social work in the Netherlands and Flanders came about. This article provides the background to the canon hype in the Netherlands and tells the history of social work.

Le canon du travail social: histoire virtuelle dâ??une profession

Jan Steyaert, professeur d??partement Sociologie, Universit?? dâ??Anvers 

Ces derni?¨res ann??es, les Pays-Bas ont ??t?? touch??s par une vague dâ??int??r??t pour la transmission des aspects culturels et historiques de leur pays, que lâ??on nomme â??canonâ?? en n??erlandais. Encourag??es par le succ?¨s remport?? par lâ??histoire g??n??rale du pays, diverses initiatives qui en d??coulent ont vu le jour, avec des points dâ??ancrage g??ographiques et th??matiques. Citons ?  cet ??gard le â??canon dâ??Eindhovenâ?? et le â??canon des math??matiquesâ??. Lâ??histoire revenait soudain ?  la mode et devenait un sujet dâ??int??r??t pour bon nombre de personnes. Du m??me coup, se pr??sentait une opportunit?? dâ????clairer ?  nouveau le pass?? du travail social, un secteur traditionnellement peu dot?? de m??moire historique et ?  lâ??identit?? faible. Câ??est ainsi que naquit un â??canon du travail socialâ?? tant en Flandre quâ??aux Pays-Bas. Cette contribution est une r??flexion qui se nourrit des fondements de la vague dâ??int??r??t du â??canonâ?? aux Pays-Bas et de lâ??histoire du travail social.



Sociale dumping in het Europese wegvervoer, 1990-2012

Donald Weber, onderzoeker, Amsab-ISG 

Op 1 oktober 1913 ging binnen de socialistische beweging van Belgi?? een nieuwe vakbondscentrale van start: de Belgische Transportarbeidersbond (BTB). Hoewel het woord niet letterlijk in de naam voorkwam, was dat een echte â??centraleâ??. Dat wil zeggen: een federatie van vakbonden die beroepsoverschrijdend was en alle arbeiders op de werkvloer van een bepaalde sector verenigde, geheel in de lijn van de toenmalige socialistische ideologie. De BTB verenigde de Belgische Zeemansbond met de Antwerpse en Gentse dokwerkersbonden en nam er in ????n beweging ook de vele kleine organisaties bij van de voerlieden van de Centrale der Transportarbeiders te Lande. In 2013 viert de BTB zijn honderdjarig jubileum. Dat gebeurt onder meer met de publicatie van een rijk ge??llustreerde studie over het leven en werk van de transportarbeiders in de voorbije honderd jaar. Daarnaast verschijnt er ook een boekje waarin enkele hoogtepunten uit de geschiedenis van de vakbond worden belicht. Uit dat laatste brengen we hier, bij wijze van voorproefje, een hoofdstuk: de nooit eerder bestudeerde geschiedenis van de â??dumpingâ?? van Oost-Europese chauffeurs in het Belgische wegvervoer.

Social dumping in the European road transport sector, 1990-2012

Donald Weber, researcher, Amsab-ISH 

The Belgische Transportarbeidersbond (BTB, Belgian Union of Transport Workers) was established on 1 October 1913. The federation was entirely consistent with the socialist ideology at that time, as it included unions of different professions and represented all the workers on the ground in one particular sector. Along with the Belgische Zeemansbond (Belgian Union of Seamen) and the Antwerp and Ghent unions of dock workers, numerous small organizations of the Centrale der Transportarbeiders te Lande (Federation of Overland Transport Workers) were also affiliated to the btb. The BTB celebrates its 100th anniversary in 2013. Among other things, it marks the occasion with a richly illustrated study of the transport workersâ?? lives and doings over the past 100 years. In addition, a booklet will explore some key events in the history of the BTB. Brood & Rozen has got an advanced copy of one of the chapters of this booklet: it tells the history of East European drivers flooding the Belgian road transport market.

Dumping social dans le transport routier europ??en, 1990-2012

Donald Weber, chercheur, Amsab-IHS 

Le 1er octobre 1913, une nouvelle centrale syndicale vit le jour au sein du mouvement socialiste belge: lâ??Union Belge des Ouvriers du Transport (UBOT). Bien que le mot â??centraleâ?? nâ??appar??t pas dans lâ??intitul??, il sâ??agissait bel et bien dâ??une vraie â??centraleâ??. Ou, en dâ??autres termes, dâ??une f??d??ration de syndicats interprofessionnels qui rassemblait tous les ouvriers actifs au sein dâ??un secteur d??fini, tout ?  fait dans lâ??esprit de lâ??id??ologie socialiste de lâ????poque. Lâ??UBOT regroupa le Syndicat Belge des Marins avec les syndicats des dockers anversois et gantois et engloba, dans un seul mouvement, les tr?¨s nombreuses petites organisations de transporteurs de la Centrale des Travailleurs du Transport par Terre. En 2013, lâ??UBOT f??te ses cent ans. Ce jubil?? est c??l??br?? entre autres par la publication dâ??une ??tude richement illustr??e ?  propos de la vie et du travail des  ouvriers du transport ces cent derni?¨res ann??es. Para??t ??galement un livret qui met en lumi?¨re quelques points culminants de lâ??histoire du syndicat. Nous proposons ici un chapitre en guise de mise en bouche : lâ??histoire jamais encore ??tudi??e du â??dumpingâ?? des chauffeurs est-europ??ens dans le transport routier belge.



Enkele bedenkingen over verenigingsarchief

Gertjan Desmet, onderzoeker, Algemeen Rijksarchief

Verenigingen vervullen sinds jaar en dag een essenti??le rol in onze samenleving. Ook de archieven die die verenigingen vormen, zijn dus van groot maatschappelijk belang. Een aantal bijna typische problemen bemoeilijkt het echter om verenigingsarchieven te verzamelen, te ontsluiten en te valoriseren. Vermenging van archiefvormers, al dan niet bewuste selectie en vernietiging, de invloed van (ex-)medewerkers â?? zijn bepalende factoren voor hoe een archief gevormd, bewaard en toegankelijk gemaakt wordt. Aan de hand van vakliteratuur, voorbeelden uit het archief van de Belgische Vereniging voor Seksuele Voorlichting en ervaringen met archieven van Joodse verenigingen bespreek ik hier de meest courante obstakels. Bij wijze van conclusie sta ik stil bij de implicaties voor de betrokken actoren â?? archivarissen, historici en de verenigingen zelf.

No previous study has ever focused on this topic. Some notes on archives of associations

Gertjan Desmet, researcher, State Archives in Belgium 

Associations have traditionally played an essential role in our communities. The archives produced by these societies are therefore hugely important to us all. However, efforts to collect, set up, preserve and access archives of associations are being hampered by a series of typical problems, such as a mix-up between archival creators, the selection or destruction of records (accidentally or deliberately), the influence of (former) staff members, etc. This article examines the most common obstacles, drawing on scholarly literature, examples from the archives of the Belgische Vereniging voor Seksuele Voorlichting (Belgian Society for Sex Education) and experience gained from the archives of Jewish organizations. We conclude by considering the implications for all those involved, i.e. the archivists, the historians and the associations themselves.

Quelques r??flexions ?  propos des archives dâ??associations

Gertjan Desmet, chercheur, Archives g??n??rales du royaume 

Depuis bien longtemps, des associations jouent un r?´le majeur dans notre soci??t??. Les archives produites par ces associations rev??tent donc elles aussi un int??r??t social capital. Mais un certain nombre dâ????cueils assez caract??ristiques viennent toutefois compliquer la t??che qui consiste ?  collecter des archives dâ??association, ?  les ouvrir ?  la recherche et ?  les mettre en valeur. Le m??lange des producteurs dâ??archives, la s??lection et destruction des archives, accidentelles ou non, lâ??influence de collaborateurs actuels ou anciens â?? sont en effet autant de facteurs qui d??terminent la fa?§on dont les archives sont produites, conserv??es et rendues accessibles. Nous appuyant sur la litt??rature sp??cialis??e, sur des exemples issus des archives de lâ??Association belge pour lâ??Information sexuelle ou encore sur des exp??riences acquises avec des archives dâ??associations juives, nous passons en revue les obstacles les plus courants. Et, en guise de conclusion, nous nous attachons aux implications pour les acteurs concern??s : archivistes, historiens et associations ellesm??mes.



Vakantielectuur aan zee. De leescultuur van toeristen (1860-1965)

Marc Constandt, conservator gemeente Middelkerke

Sinds het ontstaan van het kusttoerisme proberen vakantiegangers zo veel mogelijk te genieten van het rijke aanbod aan ontspanningsmogelijkheden. Een zeebad nemen, zonnen op het strand, gokken op de paardenkoers, een partijtje tennis spelen: het hoorde er allemaal bij. Hadden ze tussendoor ook tijd voor lectuur? Er zijn amper vakantiefotoâ??s van toeristen met een boek of een krant. Zij lieten zich doorgaans vereeuwigen met de obligate vakantieattributen zoals strandspeelgoed en badkarren. Informatie over dit onderwerp moet je dus voornamelijk elders zoeken. In dit artikel bekijken we waar de toerist aan de kust aan lectuur kon geraken, de speciale vormen van vakantielectuur en de mensen die het toeristische nieuws maakten. En we belichten â?? misschien enigszins verrassend â?? de ontspanningsactiviteiten die kranten en tijdschriften zelf organiseerden om lezers te werven.

Holiday reading at the Belgian seaside. The reading culture of tourists between 1860 and 1965

Marc Constandt, curator Middelkerke 

Tourists have always tried to enjoy the many pleasures of the seaside as much as possible. Swimming, sunbathing, playing tennis, betting on the horses were all part and parcel of staying at the Belgian seaside. But did they also grab a book or a newspaper whenever they had a spare moment? Holiday photos of tourists reading printed matter are hard to find. Tourists usually had their picture taken on the beach, with the obligatory holiday items such as beach toys and bathing machines. So you have to look elsewhere for information on this topic. This article focuses on the sellers (i.e. where to buy books, etc at the seaside), different types of holiday reading and the people who were responsible for gathering tourism news. And, quite surprisingly perhaps, we throw some light on the entertainment that newspapers and magazines provided to attract new readers.

Lecture de vacances ?  la c?´te. La culture litt??raire des touristes entre 1860 et 1965

Marc Constandt, conservateur de la commune de Middelkerke 

Depuis la naissance du tourisme c?´tier, les estivants se sont toujours efforc??s de profiter au maximum du large ??ventail de divertissements propos??s. Se baigner, l??zarder au soleil, parier aux champs de courses, jouer une partie de tennis: autant de plaisirs li??s  aux vacances ?  la mer. Mais disposaientils par ailleurs de temps ?  consacrer ?  la lecture? Force est de constater que nous disposons de peu de photos de vacances montrant des touristes avec un livre ou un journal ?  la main car, en r?¨gle g??n??rale, ils pr??f??raient se laisser immortaliser flanqu??s des incontournables accessoires de vacances tels les jeux de plage ou cuistax. Nous sommes donc contraints de nous tourner vers dâ??autres sources pour en apprendre plus ?  ce propos. Lâ??objet de cette contribution est dâ??examiner o?? le touriste pouvait acc??der ?  la lecture, quelles ??taient les formes de lectures de vacances disponibles et qui ??taient les personnes charg??es des informations touristiques. Et, dans la foul??e, nous mettons ??galement en lumi?¨re â?? de fa?§on plut?´t ??tonnante â?? les activit??s de d??tente organis??es par les journaux et revues elles-m??mes en vue de recruter de nouveaux lecteurs.



Een showcase voor het socialisme. De Gentse co??peratie Vooruit op de Wereldtentoonstelling van 1913

Gita Deneckere, hoogleraar vakgroep Geschiedenis, UGent
Hannes Pieters, onderzoeker vakgroepen Geschiedenis en Architectuur & Stedenbouw, UGent

In 1913 streek het fenomeen van de Wereldtentoonstelling neer in Gent. Aan de vooravond van de Eerste Wereldoorlog toonde dit evenement een samenleving op het breukvlak van de moderniteit. Er was veel in beweging in 1913. Vrouwen, arbeiders en in Vlaanderen ook Nederlandstalige intellectuelen eisten hun plaats op in de publieke ruimte en de verruimde democratie. Op spectaculaire wijze slaagde de Wereldtentoonstelling erin een hele reeks maatschappelijke tegenstellingen te overbruggen: arbeid en industrie, de westerse en de koloniale cultuur. De belangrijkste tegenstelling die ze wilde oplossen was die tussen moderniteit en geschiedenis. De vakgroep Architectuur & Stedenbouw en de vakgroep Geschiedenis (Instituut voor Publieksgeschiedenis) van de Universiteit Gent maakten samen een zeer lezenswaardig boek daarover, uitgegeven door Snoeck: â??Gent 1913. Op het breukvlak van de moderniteitâ??. De negen hoofdstukken en de epiloog van het boek belichten elk een deeltentoonstelling, de gebeurtenissen die ermee verbonden waren en de actoren en hun eigen agendaâ??s die erachter schuilgingen. In het kader van 100 jaar Vooruit kreeg Brood & Rozen het voorrecht om het hoofdstuk over het paviljoen van Vooruit te mogen publiceren voor zijn lezers.

A showcase for socialism. The Vooruit cooperative of Ghent at the World Exposition of 1913

Gita Deneckere, professor Department of History, Ghent University
Hannes Pieters, researcher Departments of History and Architecture & Urban Planning, Ghent University

In 1913 Ghent hosted the World Exposition. The event took place on the brink of the First World War and marked the transition to modernity. Society was in a state of turmoil. Noty only women and workers, but also Flemish intellectuals struggled to secure a position for themselves in the public realm and in the widening democracy. The Exposition was an amazing achievement as it succeeded in overcoming a number of divisions in society, such as the gap between labour and industry, the cultural differences between the West and its colonies, etc. Above all, it wanted to heal the division between modernity and tradition. The Department of Architecture & Urban Planning and the Department of History (Ghent University) jointly edited a book on this topic, Gent 1913. Op het breukvlak van de moderniteit (Snoeck Publishers, Ghent), in which there is plenty for the lay reader to enjoy. The book, consisting of nine chapters and an epilogue, deals with nine different parts of the exposition, the events that marked the occasion and the people behind the exposition, while also paying attention to the hidden agendas that the latter were pursuing. Brood & Rozen was given the privilege of publishing the chapter on the Vooruit pavilion on the occasion of celebrating the centenary of the Vooruit building in Ghent.

Une vitrine pour le socialisme. La coop??rative Vooruit de Gand ?  lâ??Exposition Universelle de 1913

Gita Deneckere, professeur d??partement Histoire, Universit?? de Gand
Hannes Pieters, chercheur d??partements Histoire et Architecture & Urbanisme, Universit?? de Gand 

Le ph??nom?¨ne de lâ??Exposition Universelle prit ses quartiers ?  Gand en 1913. A la veille de la Premi?¨re Guerre Mondiale, cet ??v??nement t??moignait dâ??une soci??t?? ?  lâ??aube de la modernit??. 1913 fut une ann??e marqu??e par de nombreux changements. Non seulement des femmes et des ouvriers mais ??galement des intellectuels n??erlandophones de Flandre revendiqu?¨rent leur place dans lâ??espace public et la d??mocratie ??largie. De fa?§on spectaculaire, lâ??Exposition Universelle r??ussit ?  faire la synth?¨se de toutes sortes de contradictions soci??tales comme lâ????cart entre travail et industrie et les diff??rences culturelles entre la culture occidentale et coloniale. Lâ??opposition majeure quâ??elle souhaitait r??soudre ??tait celle de la modernit?? et de lâ??histoire. Les d??partements Architecture & Urbanisme et Histoire (Institut dâ??Histoire publique) de lâ??Universit?? de Gand ont sorti un excellent ouvrage ?  ce sujet, publi?? aux ??ditions Snoeck: Gent 1913. Op het breukvlak van de moderniteit (Gand 1913. A lâ??aube de la modernit??). Les neuf chapitres et lâ????pilogue du livre mettent chacun en lumi?¨re un aspect de lâ??exposition, les ??v??nements qui y furent li??s ainsi que les acteurs de ceux-ci et leurs notes personnelles. Dans le cadre de la c??l??bration des 100 ans du Vooruit, Brood & Rozen a re?§u lâ??autorisation exceptionnelle de publier ?  lâ??intention de ses lecteurs le chapitre relatif au b??timent du Vooruit.