Amsab-ISG
Bagattenstraat 174
9000 Gent  
Tel.: +32 (0)9 224 00 79
Fax: +32 (0)9 233 67 11

Open maandag van 10 tot 17 uur, dinsdag tot vrijdag van 9 tot 17 uur

 

zie Contact

 
Volg ons ook op:
Facebook
FlickrYouTubeImage
 
Image
 
Image
 
Image
 
HOME
Call for papers "Iconografie en sociale bewegingen" PDF Afdrukken E-mail
Universiteit Namen

De Universiteit van Namen organiseert in maart 2014 het colloquium (De)mobiliserende beelden … Iconografie en sociale bewegingen in de 19e en 20e eeuw. Momenteel loopt er een call for papers.

De relatie tussen beeld en sociale bewegingen werd de jongste twintig jaar door sociologen en politicologen bestudeerd, maar weinig door historici van de hedendaagse periode. Niettemin was de culturele massificatie in de overgang van de negentiende naar de twintigste eeuw de voorbode van een gemediatiseerde samenleving. De studie vanuit een lange termijn perspectief van de band tussen iconografische documenten, die meer en meer circuleerden tussen de private en de publieke sfeer en de protestbewegingen die geleidelijk maatschappelijk meer zichtbaar werden, lijkt ons daarom uitermate pertinent. Het onderzoek over media-inhouden en productie van beelden is beperkt gebleven tot de geschiedenis van collectieve representaties, en staat enigszins los van de andere domeinen van de historiografie. 
De tijd is rijp om de analyse van (vaste en bewegende) beelden uit haar isolement te halen en te verankeren in het vruchtbare onderzoeksdomein van de sociale bewegingen en deze bronnen, vaak beter gekend door archivarissen dan door historici, op een andere manier te valoriseren. 

Dit colloquium wil nagaan welke rol(len) beeldmateriaal heeft (hebben) gespeeld voor de opkomst en voor de mobilisatie van verschillende sociale bewegingen. Of was er sprake van een omgekeerd effect en werden beelden gebruikt om de sociale bewegingen te belasteren en zo bij te dragen tot demobilisatie? De begrippen ‘beeld’ en ‘sociale beweging’ zullen ruim geïnterpreteerd worden. De bijdragen kunnen handelen over de verschillende dragers zoals fotografie, pamfletten, affiches, amateurfilm en professionele films. Voor de sociale bewegingen dient de definitie van Michel Pigenet en Danielle Tartakowski als leidraad. Sociale bewegingen zijn voor deze auteurs: ‘alle collectieve interventies gericht op het veranderen van de levensomstandigheden van de actoren, het betwisten van hiërarchie en sociale relaties, waarbij collectieve identiteiten en gevoelens van samenhorigheid gegenereerd worden’. Het gaat zowel om militanten van een partij, van een vakbond, maar ook om leden van een specifieke beroepsgroep, feministen, andersmondialisten en etnische, culturele, seksuele en religieuze minderheden.

De verbanden tussen beeld en collectieve mobilisatie zullen vanuit twee verschillende invalshoeken bekeken worden. Een eerste luik zal gewijd zijn aan de militante beelden die door de protestbewegingen zelf gemaakt werden; een tweede aan het (journalistieke of artistieke) beeldmateriaal dat over deze bewegingen geproduceerd werd onder andere de berichtgeving in de media over betogingen, stakingen of petities. Beide invalshoeken, die ook gecombineerd kunnen worden, roepen volgende onderzoeksvragen op: welke beelden kunnen door een sociale beweging geproduceerd of gebruikt worden om de leden te verenigen of om een boodschap over te brengen? Hoe trachten de sociale bewegingen het beeld dat de media van hen schetsten te controleren? Naast de problematiek van de verschillende dragers is het de vraag of beelden van sociaal protest specifieke constituerende kenmerken hebben. Welke zijn de gevolgen van de traditionele of artistieke mediatisering van de mobilisaties voor de sociale bewegingen zelf? De kranten, het journaal en de televisie, spelen zij – afhankelijk van de omstandigheden – de rol van megafoon, van brandblusser of van katalysator voor de protestbewegingen? Hoe kan een journalistieke of artistieke derde partij, haar legitimiteit staven als woordvoerder van een beweging waar hij of zij niet toe behoort? En tenslotte, hoe dragen de beelden van de sociale bewegingen bij tot het (her)scheppen van het beeld dat de samenleving van zichzelf vormt? 

Naast deze twee onderzoeksvragen wil dit colloquium ruimte bieden aan bijdragen over het ontsluiten, beschrijven en oplijsten van de diversiteit en oneindige mogelijkheden van iconografische collecties om een ander licht te werpen op het raakvlak tussen beelden en ‘sociale bewegingen’. Specifiek voor archivarissen zijn er de vragen over welke beelden (militante, media of kunst) bewaard werden, hoe ze ontsloten worden en hoe ze gebruikt of gelinkt worden aan hun makers. 

De thematiek plaatst dit colloquium in het grensgebied van verschillende disciplines (geschiedenis, media-analyse, sociologie, kunstgeschiedenis, archivistiek …). Het colloquium wil de verschillende disciplines met elkaar in contact brengen, een ontmoetingsplaats zijn en een forum bieden om kennis te maken met nieuwe ideeën en uit te wisselen. Deze oproep is voornamelijk gericht aan historici, maar wil tevens de dialoog tussen archivarissen en onderzoekers een impuls geven en multidisciplinaire benaderingen of bijdragen van specialisten van verschillende disciplines stimuleren. 

Praktische inlichtingen: 

Het colloquium vindt plaats in Namen op 19, 20, 21 maart 2014. 

Organiserend comité: Ludo Bettens (IHOES), Florence Gillet (SOMA), Christine Machiels (CARHOP), Bénédicte Rochet (UNamur), Anne Roekens (UNamur). 
 
Wetenschappelijk comité: Daniel Biltereyst (UGent), Gita Deneckere (UGent), Irène Di Jorio (ULB), Muriel Hanot (CSA), Dirk Luyten (SOMA), Hendrik Ollivier (Amsab-ISG), Valérie Piette (ULB), Bénédicte Rochet (FUNDP), Anne Roekens (FUNDP), Pierre Sorlin (Bologne).  

Gelieve de voorstellen voor bijdragen vóór 1 juli 2013 op volgend adres in te sturen:  Dit e-mail adres is beschermd door spambots, u heeft Javascript nodig om dit onderdeel te kunnen bekijken